نگاهی اجمالی به صنعت بازی در کشور ژاپن

صحبت کردن در مورد صنعت بازی ژاپن بدون اشاره به قدمت و گستردگی این صنعت در این کشور، کار محالی است. تقریبا از همان زمانی که بازی های ویدئویی پا به عرصه گذاشتند و به عنوان یک صنعت جدی گرفته شدند، پای ژاپنی ها هم در میان بود. کارشناسان حوزه ی فناوری های دیجیتال، صنعت بازی های ویدئویی ژاپن را به چند دوره ی زمانی متفاوت تقسیم بندی کرده اند.

دوره ی نخست از اواخر دهه ی 70 میلادی آغاز و تا میانه های دهه ی 80 ادامه پیدا می کند. دوره ای که در آن ژاپن با ساختن دستگاه های بازی آرکید گام بلندی در جهت توسعه و همه گیر کردن بازی های ویدئویی برداشت. شرکت هایی مانند SEGA، Taito، Namco و نینتندو اولین های این عرصه بودند که کارشان با ساخته شدن بازی Space Invaders  توسط شرکت تایتو شروع شد.

دوره ی دوم از سال 1980 تا 2000 میلادی را پوشش می دهد. یعنی زمانی که شرکت های مانند نینتندو و سگا با ارائه ی کنسول های خود تحول عظیمی در رشد صنعت بازی دنیا به وجود آوردند و رقابت این دو شرکت بزرگ و موفق ژاپنی که در انتهای این دوره با اضافه شدن سونی با کنسول انقلابی پلی استیشن به اوج خود رسید، نقش بسیار مهمی در تعالی صنعت بازی دنیا داشت.

دوره ی سوم از سال 2000 و با شروع تولید کنسول بازی پلی استیشن 2 آغاز می شود. دورانی باشکوه خصوصا برای شرکت سونی و شرکت هایی که بازی های بسیار زیادی برای این کنسول بسیار موفق ارائه کردند و همگام با آن باعث رشد صنعت بازی سازی ژاپن هم شدند. با این حال این موفقیت دوام چندانی نداشت و بعد از اینکه شرکت های بزرگ غربی توانستند با ارائه ی کنسول ها و بازی های مختلف سلیقه ی گیمرها و کاربران را به شکل قابل توجهی تغییر بدهند، دوره ی آخر صنعت بازی ژاپن هم آغاز شد.

در دوره ی چهارم، شکست ها و رو به افول گذاشتن این صنعت در ژاپن بُعدی بین المللی داشت و به حاشیه رانده شدن این صنعت چه در بعد سخت افزاری و بیشتر در بعد نرم افزاری، حاصل یک تغییر سلیقه ی عظیم بود که شرکت های غربی و بعضا آمریکایی باعث ایجاد آن بودند. با این حال بسیاری، صنعت بازی ژاپن را مانند یک درخت تناور می دانند که به قدری رشد کرده که با وجود خشک سالی های فراوان سال های سال دوام خواهد آورد. از طرفی در چند سال اخیر صنعت بازی ژاپن با ارائه شدن کنسول های موفقی مانند پلی استیشن 4 و نینتندو سوئیچ و همه گیر شدن و فروش بسیار خوب جهانی آنها باز هم در حال اوج گیری و رسیدن به روزهای روشن گذشته است و وارد دوران جدیدی شده است.

با اینکه در مورد افول صحبت شد و روی این مورد تاکید شد که صنعت بازی ژاپن قافیه را به رقبای غربی و حتا قدرت های نوظهوری مانند چین باخته، میزان درآمد این صنعت برای ژاپن عدد قابل توجهی است؛ حتی در دورانی که میزان این افول در بالاترین حد ممکن بود و بسیاری از فعالان این صنعت در ژاپن را دچار ناامیدی بسیاری کرده بود. نمودار زیر میزان درآمد صنعت بازی ژاپن از سال 2008 تا سال 2017 را نشان می دهد. البته ناگفته پیداست که با توجه به اینکه سال 2017 هنوز پایان نیافته، درآمد ذکر شده برای آن، پیش بینی کارشناسان اقتصادی این حوزه است.

نمودار شماره 1 - درآمد سالانه ژاپن از صنعت بازی

 

بر اساس نمودار شماره ی یک درآمد ژاپنی ها از فروش سخت افزاری و نرم افزاری بازی ها و کنسول های بازی در سال 2008 میلادی 7.7 میلیارد دلار بوده که اصلا رقم کمی نیست ولی در مقایسه با سایر کشورهای فعال در این صنعت کم تر است. با این وجود سال به سال شاهد رشد درآمد ژاپن از قبل گردش مالی و فروش محصولات مرتبط با این صنعت بوده ایم. ژاپن بر اساس پیش بینی ها در سال 2017 درآمدی بالغ بر 13.67 میلیارد دلار خواهد داشت. این گردش مالی حتی از برخی صنایع بزرگ کشور ما نیز بیش تر است.

شاید یکی از دلایل مهم سوددهی صنعت بازی در ژاپن با وجود افت های چند سال اخیر سرپا ماندن بخش سخت افزاری و ساخت و فروش کنسول های بازی است. با اینکه سلیقه ی عمومی به سمت بازی های غربی متمایل شده ولی هنوز بسیاری همین بازی های غربی را با کمک کنسول های ژاپنی مثل پلی استیشن 4 بازی می کنند. با این حال نمی توان منکر این موضوع مهم هم شد که بازی های ژاپنی که در غرب طرفداران چندانی ندارند در خود ژاپن با فروش قابل توجهی روبرو هستند و با توجه به جمعیت زیاد گیمرهای ژاپنی فروش خیلی خوبی را نصیب شرکت های بازی سازی این کشور می کند.

برای اینکه در مسائل اقتصادی صنعت بازی ژاپن دقیق تر بشویم لازم است جزییات بیشتری از آن بدانیم و روی جزییات تمرکز بیشتری داشته باشیم. به همین دلیل ریز آمار و ارقام صنعت بازی ژاپن در سال 2016 را مورد بررسی قرار می دهیم که در نوع خود جالب است و از نظر بعضی جزییات با ویژگی های صنعت بازی های ویدئویی سایر نقاط دنیا تفاوت هایی دارد.

بر اساس نمودار شماره ی 2 ژاپن در سال 2016 سومین کشور پردرآمد در حوزه ی بازی های ویدئویی و سخت افزارهای مرتبط با آنها بوده است. ژاپنی ها با میزان درآمد و گردش مالی 12.9 میلیارد دلاری در این رتبه قرار گرفته اند. همان طور که در نمودار قابل مشاهده است، درآمدهای ژاپن به سه بخش تقسیم می شود؛ کنسول های بازی، رایانه های شخصی و موبایل. نیازی به توضیح نیست که هر کدام از این بخش ها ترکیبی از بخش نرم افزاری و سخت افزاری هستند. 1.3 میلیارد دلار درآمد ژاپن حاصل فروش قطعات کامپیوتری و بازی های رایانه های شخصی بوده است که 10 درصد این درآمد را شامل می شود.

38 درصد درآمد مربوط به کنسول های بازی و بازی های آنها است که درآمدی 4.7 میلیارد دلاری برای ژاپنی ها به همراه داشته که بیشتر آن حاصل فروش کنسول پلی استیشن 4 است. بیشترین درآمد این حوزه مثل بسیاری دیگر از کشورهای دنیا و با توجه به توسعه ی روزافزون استفاده از گوشی های هوشمند، مربوط به فروش گوشی ها و بازی های مربوط به آنها است. 52 درصد درآمد و درآمد 6.7 میلیارد دلاری که رقم بسیار قابل توجهی است.

 

ژاپن، کشوری با 70 میلیون گیمر

از دیگر جزییاتی که می تواند این آمار و ارقام را توجیه کند و علمی تر نشان بدهد آمار تعداد کاربران و جمعیت آنلاین ژاپن است که رقمی قابل توجه است. تعداد جمعیت آنلاین ژاپن 117.6 میلیون نفر است که اکثریت جمعیت 127 میلیون نفری ژاپن را تشکیل می دهد. این بدان معنی است که ژاپنی ها بیش از مردم سایر نقاط جهان قابلیت آشنایی با بازی ها و صرف وقت برای بازی کردن و خرج کردن پول برای انجام بازی را دارند.

تعداد جمعیت آنلاین ژاپن 117.6 میلیون نفر است که اکثریت جمعیت 127 میلیون نفری ژاپن را تشکیل می دهد.

در واقع 59 درصد از جمعیت آنلاین ژاپن بازی می کنند و به نوعی با بازی های ویدئویی روزگار می گذرانند. در حقیقت ژاپن 69.1 میلیون نفر گیمر و کاربر بازی های ویدئویی دارد که 61 درصد از این جمعیت به شکل حرفه ای بازی می کنند و برای بازی کردن پول خرج می کنند؛ 42 میلیون نفری که جمعیت بالقوه ای است که می تواند درآمد داخلی ژاپن در این صنعت را تضمین کند. به طور میانگین نیز هر فرد سالانه 296 دلار پول بابت بازی کردن می پردازد.

این ارقام متعلق به سال 2016 است، یعنی زمانی که کنسول موفق سوییچ وارد بازار جهانی نشده بود. با توجه به فروش بالای این کنسول و بازی های آن در سال 2017 انتظار می رود درآمد ژاپن بیش از چیزی باشد که در نمودار بالا پیش بینی شده است. در واقع کارشناسان با کمی اغماض به فروش و موفقیت کنسول جدید نینتندو نگاه می کردند و با توجه به شکست کنسول قبلی نینتندو یعنی Wii U انتظارات از این شرکت کمی پایین بود. با توجه به اینکه ژاپن در بعد سخت افزاری و ساخت کنسول عملکرد بسیار بهتری در مقایسه با ساخت بازی برای عرضه جهانی داشته، در حال حاضر ژاپنی ها دو کنسول بسیار موفق در بازار جهانی دارند که به طور قطع می تواند تا چند سال درآمد آنها را در این حوزه بیمه کند.

پنجشنبه 27 تیر 1398